Monika Cichoszewska
Natura i Akt
miejsce wystawy:
Ratusz w Ząbkowicach Śląskich
data wystawy:
2026.08.08 – 2026.09.04
Monika Cichoszewska wprzęga w swoją twórczość spectrum tajemnic. Medytuje nad ikonosferami lunarnej, solarnej, postludzkiej i apokaliptycznej. Interpretuje Nature jako czasoprzestrzeń melancholijną, esencjonalną, w której zanurza istoty ludzkie i pozaludzkie. Zarówno pejzaże, korzenie drzew, reliktowe atrybuty cywilizacji, jak i wreszcie męskie i kobiece postaci wydają się integralną częścią natury; są witalne, ale też kruche, niekiedy zabijane. Nadzy ludzie, niczym mityczni wędrowcy, wtulają się w siebie, przekazując kwanty ciepła i wsparcia. Aura rytuałów przejścia towarzyszy wszystkim cyklom i pojedynczym obiektom.⁶
Artystka działa w autorytecie „archeologii fotografii”, wynalazku od 1826 [Niepce], doskonalonym przez kolejne osobowości XIX wieku. Ambrotypie Cichoszewskiej są czystymi emanacjami⁷, korelując z tytułami kolejnych cykli, np. Pragnienie, Współistnienie, Światy równoległe. Echem wydaje się tu Piknik pod wiszącą skałą (Joan Lindsay [1967] i Peter Weir [1975]), ikonosfery Braci Quay, czy naznaczone niesamowitością wideo Izabelli Gustowskiej.
Sekwencje Cichoszewskiej wiążą się z pojęciem punctum, w odniesieniu do pism Rolanda Barthesa, jako elementem w fotografii „który przykuwa uwagę, który odbiorcę przeszywa, który może zadać ranę i ból, jak również jako element podległy przypadkowi – jak rzut kością [– i kolejne znaczenia owego słowa]”.⁸ Punctum trudno nazwać: „jest nam dane, uderza nas samo (…) wzbudzając niepokój (…)”.⁹ Jurecki pisze, że Cichoszewska „kształtuje fotografowaną materię jak formę rzeźbiarską”.¹⁰
dr Dorota Grubba-Thiede
⁶ Arnold van Gennep, Obrzędy przejścia (…), tłum. Beata Biały, wstęp: Joanna Tokarska-Bakir, Warszawa 2006.
⁷ Monika Cichoszewska, strona autorska, www.monikacichoszewska.com
⁸ Sławomir Sikora, Fotografia. Między dokumentem a symbolem, Warszawa 2004, s. 70.
⁹ Tamże, s. 78–79.
¹⁰ Krzysztof Jurecki, Co wynika z cyklu „Światy równoległe” Moniki Cichoszewskiej, recenzja wystawy w CSW Znaki Czasu, Toruń, 2023.
Informacje o autorce
Absolwentka Jeleniogórskiej Szkoły Fotograficznej. Należy do Związku Polskich Artystów Fotografików. Fotografuje wielkoformatowymi aparatami oraz camera obscura. Jest zwolenniczką pracy w ciemni, procesów manualnych i chemicznych w fotografii. Szczególne miejsce w sferze jej zainteresowań zajmuje technika ambrotypii (mokry kolodion), którą wybrała jako główne medium przekazu artystycznego.
Prezentowane wystawy: „Pragnienia Kobiet”, „Zanurzenia”, „Pozy i Powroty (do natury)”, „Światy równoległe”, „Kosmogonie”. Laureatka m.in. DEBUTS 2017, głównej nagrody „Wystaw się” 2021 CSW Toruń, III miejsca Vintage Grand Prix 2023 Bydgoszcz, wyróżnień w XIII Biennale Fotografii Górskiej i FotoOpen. Jej dwa cykle były prezentowane podczas Festiwalu Fotografii Plener w Żorach #oczomniewierze, #kobietyfotografii oraz na Wschodnim Festiwalu Fotografii.
Brała udział w wystawie w Lille w Galerii Maison de la Photographie, w 19 wystawach indywidualnych i 70 zbiorowych w Polsce, Francji, Niemczech, Portugalii, USA i Hiszpanii, m.in. w CSW Toruń, Terminal Kultury Warszawa, Galerii ZPAF Wrocław, Galerii B&B Bielsko-Biała, Galerii Sztuki Platon Wrocław, Instytucie Cybernetyki Sztuki Gdańsk Osowo, Galerii Le Bonheur est Dans l’Instant Paryż. Brała udział w wystawach ZPAF: Galerii Foto-Gen Wrocław, Arsenale Miejskim Wrocław, Muzeum Współczesnym Wrocław oraz w VI Piotrkowskim Biennale Sztuki, XII Biennale Fotografii Górskiej, na Festiwalu OFFO, FotoOpen, Fotoperyferie BWA Kielce, w Muzeum Karkonoskim i w „Kontaktach”: BWA Jelenia Góra, Forum für Zeitgenössische Fotografie Dresden.
Prowadziła warsztat mokrego kolodionu i fotografowała uczestników Pol’and Rock Festiwal dla ASP Gminy Czaplinek. Finalistka międzynarodowych konkursów, a jej prace były drukowane m.in. w Shots Magazine USA, Hand Magazine USA, Seites Kanada, Art Vue Belgia, Polish Women Photographers, Kwartalniku Fotografia 40/2022 i 43/2023, w którym ukazał się artykuł kuratora sztuki dr Krzysztofa Jureckiego „Zamiana czy zmiana w fotografii polskiej? Monika Cichoszewska”.
Wykorzystuje unikatową metodę obrazowania #haruhisacamera, której twórcą jest japoński fotograf Haruhisa Terasaki. Pełni także funkcję przewodniczącej nieformalnego Stowarzyszenia Właścicieli Camera Haruhisa.